Hơn 20% sản lượng dầu toàn cầu đi qua Eo biển Hormuz, khiến đây trở thành điểm nghẽn chiến lược sống còn. Với hơn 80% lượng dầu vận chuyển qua đây đổ về châu Á, bất kỳ động thái phong tỏa nào cũng sẽ tạo ra cú sốc dây chuyền cho Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Nhật Bản và toàn khu vực.
Tâm Điểm Năng Lượng Toàn Cầu: "Cổ Chai" Mang Tên Hormuz
Theo EIA, trung bình mỗi ngày có 14,2 triệu thùng dầu thô và 5,9 triệu thùng sản phẩm xăng dầu đi qua Eo biển Hormuz – tương đương khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu. Đây là tuyến hàng hải huyết mạch kết nối các nước Trung Đông như Saudi Arabia, UAE, Kuwait, Iran với phần còn lại của thế giới.
Trong đó, 84% sản lượng dầu đi qua Hormuz có điểm đến là châu Á – biến khu vực này thành con tin năng lượng trong kịch bản Iran phong tỏa eo biển.
Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc: “Những Con Tin Dầu Mỏ”
-
Trung Quốc: Nhập khẩu 5,4 triệu thùng/ngày qua Hormuz, trong đó hơn 1,3 triệu thùng/ngày từ Iran, chiếm hơn 90% dầu xuất khẩu của Tehran.
-
Ấn Độ: Phụ thuộc lớn vào Iraq và Saudi Arabia, nhập 2,1 triệu thùng/ngày qua Hormuz. Gần 53% lượng dầu nhập khẩu đầu năm 2025 đến từ Trung Đông.
-
Hàn Quốc: 68% dầu nhập khẩu đi qua Hormuz, tương đương 1,7 triệu thùng/ngày, phụ thuộc chủ yếu vào Saudi Arabia.
Cả ba quốc gia trên đều nằm trong vùng dễ tổn thương nếu xảy ra phong tỏa hoặc tấn công vào các tuyến vận tải năng lượng tại khu vực này.
Nhật Bản Và Đông Nam Á: Cũng Không Ngoại Lệ
-
Nhật Bản nhập khẩu 1,6 triệu thùng/ngày, trong đó 95% đến từ Trung Đông.
-
Philippines và Thái Lan cũng là điểm đến của khoảng 2 triệu thùng/ngày từ Hormuz, cho thấy ảnh hưởng lan tỏa khắp Đông Nam Á.
Các công ty vận tải lớn tại Nhật như Mitsui OSK đã chuẩn bị kịch bản rút ngắn thời gian lưu tàu tại vùng Vịnh, phòng tình huống khẩn cấp.
Iran Có Đòn Bẩy, Nhưng Cũng Không "Tự Do"
Iran từng nhiều lần đe dọa đóng cửa Hormuz để đáp trả các lệnh trừng phạt hoặc tấn công. Tuy nhiên, nước này cũng phụ thuộc vào tuyến này để xuất khẩu dầu – đặc biệt là qua đường ống Goreh-Jask dẫn ra Vịnh Oman, vốn chỉ có công suất 300.000 thùng/ngày và hiện đang ngưng hoạt động.
Do đó, phong tỏa Hormuz là con dao hai lưỡi: vừa đe dọa được đối thủ, vừa bóp nghẹt chính nền kinh tế Iran.
Khả Năng Vượt Tuyến: "Đi Đường Vòng" Có Dễ?
-
Saudi Arabia & UAE có hạ tầng vượt Hormuz nhưng giới hạn ở mức 2,6 triệu thùng/ngày – quá thấp so với nhu cầu vận chuyển toàn khu vực.
-
OPEC+ và Mỹ có sản lượng dự phòng, nhưng khả năng phản ứng nhanh còn hạn chế, nhất là khi thời gian chuyển hướng tàu hoặc tăng sản xuất mất nhiều tuần đến hàng tháng.
Điều này khiến thị trường dầu toàn cầu vẫn rất nhạy cảm với bất kỳ tín hiệu leo thang tại khu vực Hormuz.
Dự Trữ Và Đa Dạng Hóa: “Lối Thoát” Hay Ảo Vọng?
-
Ấn Độ tăng nhập khẩu dầu từ Nga.
-
Hàn Quốc duy trì kho dự trữ chiến lược bằng 200 ngày tiêu dùng.
-
Nhật Bản đang đẩy mạnh kiểm tra an toàn và vận chuyển.
Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định khó có thể thay thế khối lượng khổng lồ từ Trung Đông trong ngắn hạn.
Kết Luận: Hormuz – "Điểm Nghẽn Vàng" Nhưng Cũng Là “Bẫy Rủi Ro”
Eo biển Hormuz không chỉ là một tuyến vận chuyển năng lượng – nó là đòn bẩy chiến lược trong mọi cuộc xung đột Mỹ-Iran và các cuộc chơi địa chính trị tại Trung Đông.
Châu Á, nơi tiêu thụ phần lớn dầu đi qua khu vực này, không thể làm ngơ trước rủi ro. Đa dạng hóa nguồn cung, tăng dự trữ, và đầu tư vào an ninh năng lượng sẽ là chìa khóa sống còn trong một thế giới đang dịch chuyển từ ổn định sang đối đầu.
