EU – Mỹ chạy nước rút đàm phán: Ngành ô tô châu Âu níu hy vọng trước bão thuế

Số liệu chính đáng chú ý:

• Thuế ô tô hiện tại Mỹ áp với EU: 25%

• Nguy cơ tăng mới từ ngày 09/07: lên tới 50%

• 

• Gói thuế EU trả đũa:

  • Gói hiện tại: 21 tỷ EUR (~24,7 tỷ USD)

  • Danh sách mới: 95 tỷ EUR đang được chuẩn bị

• Thâm hụt thương mại Mỹ – EU: Tăng gấp đôi trong nửa đầu năm nay

• Các bang bị nhắm trong đòn trả đũa: Louisiana, Kentucky, Michigan…

Phân tích tác động chính sách – đàm phán:

1. EU chủ động nhượng bộ để né thuế:

Các nước thành viên EU đã thống nhất một đề xuất giảm thuế phổ quát 10% cho hàng hóa xuất khẩu, đồng thời yêu cầu Mỹ miễn thuế một số ngành nhạy cảm như:

• Dược phẩm

• Chất bán dẫn

• Máy bay thương mại

• Rượu cao cấp

Ngành ô tô là tâm điểm, với đề xuất cơ chế "bù trừ": nếu doanh nghiệp EU (như VW, BMW) mở nhà máy tại Mỹ, sẽ được giảm thuế. Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu vẫn lo ngại việc chuyển hướng đầu tư khỏi châu lục.

2. Mỹ vẫn “giữ cửa trên” trong đàm phán:

Tổng thống Trump chỉ đạo Bộ Thương mại và Đại diện Thương mại Mỹ tăng áp lực đàm phán, trong khi vẫn để ngỏ khả năng:

• Ký thỏa thuận nguyên tắc (non-binding)

• Tiếp tục đình chiến ngắn hạn (giữ thuế ở mức hiện tại)

• Hoặc kích hoạt tăng thuế toàn diện nếu EU không nhượng bộ

Mỹ cũng muốn đưa hợp đồng mua sắm công, kiểm soát đầu tư và xuất khẩu vào đàm phán – điều khiến EU phải cân nhắc kỹ.

Đánh giá ảnh hưởng đến thị trường và doanh nghiệp:

Ngành ô tô châu Âu:

• Nếu không đạt thỏa thuận: xuất khẩu sang Mỹ sẽ chịu cú đánh thuế lên tới 50%, khiến các mẫu xe châu Âu trở nên đắt đỏ và mất sức cạnh tranh tại thị trường Mỹ – vốn là thị trường tiêu thụ lớn thứ hai toàn cầu.

• Một số nhà sản xuất như Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz có thể đẩy nhanh kế hoạch lắp ráp xe tại Mỹ để tránh thuế.

• Tuy nhiên, các doanh nghiệp nhỏ hơn không có năng lực đầu tư tại Mỹ sẽ chịu tổn thất nặng nề.

Thị trường chứng khoán – chuỗi cung ứng:

• Nếu căng thẳng bùng nổ, nhóm cổ phiếu ngành kim loại, ô tô, logistics có thể chịu ảnh hưởng tiêu cực.

• Các chuỗi cung ứng thép, nhôm, phụ tùng từ EU sang Mỹ sẽ bị gián đoạn.

Chiến lược phản ứng của hai bên:

• EU: Sẵn sàng chấp nhận thỏa thuận tạm thời, tiếp tục đàm phán theo lộ trình 2 bước (giải quyết rào cản phi thuế trước – thương mại số sau – rồi mới tới thuế quan).

• Mỹ: Vừa gây áp lực đàm phán bằng hạn chót 09/07, vừa đe dọa thực hiện các gói thuế mới để buộc EU nhượng bộ sâu hơn, đặc biệt là hạn chế trợ cấp và ưu đãi nội khối.

Ảnh hưởng tới thị trường vàng Việt Nam:

Ngắn hạn:

• Nếu Mỹ – EU không đạt được thỏa thuận, căng thẳng leo thang sẽ hỗ trợ giá vàng thế giới tăng, khi nhà đầu tư tìm đến tài sản an toàn.

• Vàng trong nước có thể tăng theo, đặc biệt khi USD suy yếu do lo ngại gián đoạn thương mại.

Dài hạn:

• Nếu đạt được thỏa thuận, giá vàng có thể điều chỉnh nhẹ nhưng vẫn được hỗ trợ bởi các bất ổn toàn cầu còn âm ỉ.

• Vàng nhẫn tại Việt Nam có thể tiếp tục neo cao nếu nguồn cung chưa được cải thiện, bất chấp giá thế giới giảm nhẹ.

• 

Lời khuyên cho doanh nghiệp và nhà đầu tư:

• Doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ (đặc biệt trong nhóm kim loại, ô tô, thiết bị công nghiệp): Cần chuẩn bị phương án phòng hộ thuế quan và đa dạng thị trường xuất khẩu.

• Doanh nghiệp vàng: Theo dõi sát diễn biến USD và tình hình đàm phán để điều chỉnh nguồn hàng, tránh thiếu hụt vàng nhẫn.

• Nhà đầu tư cá nhân: Có thể tận dụng biến động để mua vàng khi giá điều chỉnh, nhưng nên tránh tâm lý đầu cơ ngắn hạn nếu thị trường thiếu rõ ràng.

Kết luận:

Ngành ô tô châu Âu đang chạy đua với thời gian để đạt được một thỏa thuận thương mại với Mỹ trước thời hạn 09/07. Trong bối cảnh các kịch bản thuế quan có thể ảnh hưởng mạnh đến xuất khẩu, chuỗi cung ứng toàn cầu và thị trường tài chính, vàng tiếp tục là “địa chỉ tin cậy” cho nhà đầu tư tìm kiếm sự an toàn. Cuộc đàm phán xuyên Đại Tây Dương sẽ là biến số quan trọng ảnh hưởng tới giá vàng trong tuần này – cả ở thị trường quốc tế lẫn trong nước.