Giới nhà giàu cho thuê vàng để kiếm lợi suất khi giá vàng đang giữ ở mức cao kỷ lục; nhu cầu vay vàng từ ngành kim hoàn tăng mạnh, lợi suất 2–4%, nhưng rủi ro lớn nhất vẫn nằm ở người vay vỡ nợ.
Giới nhà giàu hiện đang “kích hoạt” lượng vàng nhàn rỗi của họ bằng cách đem cho thuê để tạo thêm thu nhập, trong bối cảnh giá vàng vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục. Sau khi phá đỉnh trong năm nay, vàng đã trở thành tài sản không thể tiếp tục để nằm yên trong két — đặc biệt với những nhà đầu tư giàu có và các công ty gia đình nắm giữ lượng vàng lớn.
Ngày càng nhiều người đem vàng cho các nhà tinh luyện, thợ kim hoàn và nhà sản xuất thuê để lấy lãi, bất chấp việc vàng vốn được coi là tài sản không sinh lời. Ông Gaurav Mathur, nhà sáng lập SafeGold, cho biết: “Chúng tôi nhận được vô số cuộc gọi kiểu như: tôi đang có 2 triệu USD tiền vàng, hoặc hàng triệu USD vàng thỏi — các anh có thể giúp tôi cho thuê số vàng này không?”.
Trong cuộc phỏng vấn với CNBC, ông Gaurav chia sẻ rằng từ đầu năm đến nay, khối lượng vàng cho thuê thông qua SafeGold đã tăng mạnh từ 2 triệu USD lên tới 40 triệu USD. “Điểm thay đổi rõ nhất vài tháng gần đây là sự thoải mái của các khách hàng giàu có với mô hình cho thuê vàng”, ông nói.
Hình thức cho thuê vàng đã hấp dẫn các nhà đầu tư dài hạn, những người sẵn sàng nắm giữ bất kể giá cao
Theo những chuyên gia trong ngành được CNBC phỏng vấn, sức hấp dẫn của xu hướng này rất dễ hiểu: những người có nhu cầu nắm giữ vàng dài hạn có thể nhận lợi suất bằng vàng thông qua khoản thuê, trong khi các thợ kim hoàn và nhà sản xuất có thể sử dụng vàng đi thuê để phục vụ nhu cầu hoạt động hàng ngày mà không lo rủi ro biến động giá. Vì người vay trả lại đúng số vàng đã mượn thay vì trả bằng tiền, họ không bị ảnh hưởng bởi việc vàng tăng hay giảm giá.
SafeGold hiện đề xuất lợi suất 2% cho hợp đồng thuê có bảo đảm và 4% cho hợp đồng không bảo đảm — trước đó từng tăng lên 3% và 5% vào đầu năm.
“Họ không còn chỉ mua vàng rồi chờ nó tăng lên 5.000 USD nữa,” ông Keith Weiner, CEO của Monetary Metals tại Arizona, chia sẻ. “Các nhà đầu tư sẵn sàng nắm giữ vàng ở bất kể giá nào ngay lập tức tự hỏi: làm sao để biến số vàng đó thành tài sản sinh lời?”.
Một doanh nhân người Mỹ tên Joseph (giấu họ) cho biết ông đã tăng gấp đôi lượng vàng đem cho thuê trong năm qua khi giá vàng leo thang mạnh. Ông nói: “Điều duy nhất tôi chắc chắn là tiền tệ sẽ mất giá”. Joseph hiện kiếm được khoảng 3,8% lợi suất tính bằng vàng. Theo ông, khi các ngân hàng trung ương liên tục tích lũy vàng và nợ toàn cầu đạt mức chưa từng có, thì việc tăng sở hữu vàng là lựa chọn “nhẹ đầu nhất”.
Cách mô hình này vận hành
Cho thuê vàng hoạt động giống như một khoản vay, chỉ khác ở chỗ tài sản được tính bằng ounce thay vì tiền mặt. Nhà đầu tư gửi vàng vào một nền tảng cho thuê hoặc tổ chức tài chính, sau đó nền tảng này đem vàng đó cho doanh nghiệp vay.
Đối với thợ kim hoàn hay nhà chế tác — những người cần vàng để làm trang sức hoặc linh kiện — họ không phải đi vay tiền mặt rồi chịu rủi ro khi giá vàng dao động. Họ chỉ cần sử dụng vàng đã thuê để sản xuất và bán sản phẩm theo giá thị trường.
Người vay trả “lãi thuê” bằng vàng và hoàn trả đúng số vàng đó khi hợp đồng kết thúc. Nhờ vậy, hệ thống trở nên đơn giản, minh bạch và giảm gánh nặng quản trị. Wade Brennan, CEO Kilo Capital, giải thích: “Cho thuê vàng giải quyết hai vấn đề: cung cấp vốn và loại bỏ rủi ro giá. Nếu vay vàng bằng tiền, họ phải phòng ngừa rủi ro — điều mà phần lớn doanh nhân không rành”.
Vì khi trả nợ, họ mua lại cùng số lượng vàng theo giá thị trường, nên nếu vàng tăng giá thì cả chi phí và doanh thu của họ đều tăng, bù trừ cho nhau.
Giá vàng tăng mạnh làm nhu cầu tài trợ vàng trong chuỗi cung ứng ngày càng gia tăng
Giá vàng đã tăng hơn 50% trong năm nay, dù đã điều chỉnh từ đỉnh $4.381/oz tháng trước. Theo dữ liệu LSEG, vàng vẫn hướng tới mức tăng hằng năm mạnh nhất từ 1979. Giá tăng khiến giá trị mỗi thỏi vàng đắt hơn, làm nhu cầu tài trợ trong chuỗi cung ứng càng lớn.
Ông Patrick Tuohy, CEO Goldstrom, cho biết nhu cầu thuê vàng từ ngành trang sức đã tăng gấp đôi trong bốn tháng gần đây. Một nhà giao dịch tại Singapore nói rằng khi khoản vay ngân hàng 100.000 USD giờ chỉ mua được rất ít vàng, các thợ kim hoàn buộc phải tìm nguồn tài chính thay thế — và thuê vàng trở thành giải pháp tối ưu.
Cho thuê vàng vốn không phải mô hình mới: ngân hàng trung ương và các ngân hàng vàng thỏi đã làm điều này nhiều năm. Nhưng khác biệt lớn hiện nay là sự tham gia của tầng lớp đầu tư giàu có thông qua các nền tảng số, theo ông Tuohy.
Rủi ro cần lưu ý
Mặc dù hấp dẫn, việc cho thuê vàng đi kèm rủi ro đối tác — điều mà việc giữ vàng trong két không gặp phải. Ông John Reade từ Hội đồng Vàng Thế giới cho biết rủi ro lớn nhất là khả năng người vay không trả được nợ.
Ngoài ra còn có rủi ro về chất lượng vàng khi trả lại: vàng có thể không đủ độ tinh khiết như ban đầu. SafeGold cho biết họ kiểm tra từng thỏi vàng trước khi nhận lại để giảm thiểu nguy cơ này. Monetary Metals cũng triển khai bảo hiểm, kiểm toán, camera và RFID để hạn chế gian lận. Tuy nhiên, theo ông Weiner: “Không bao giờ có thể nói rủi ro bằng 0”.
Goldstrom sử dụng chip RFID gắn trong từng món trang sức làm từ vàng thuê, dữ liệu được truyền trực tiếp về nền tảng. “Chúng tôi biến cửa hàng trang sức thành một kho tiền”, Tuohy nói. Hệ thống giám sát 24/7 và bảo hiểm giúp giảm thiểu trộm cắp hoặc gian lận.
Nếu thợ kim hoàn vỡ nợ, Goldstrom có quyền tịch thu và nấu chảy sản phẩm để thu hồi vàng. Theo ông Tuohy, mô hình này đã được sử dụng tại Trung Đông từ năm 2006 mà chưa từng xảy ra một vụ vỡ nợ nào.
