Dù chỉ chiếm khoảng 5% lực lượng lao động Mỹ, người nhập cư không giấy tờ lại đóng vai trò then chốt trong các lĩnh vực thiết yếu – từ nông trại đến nhà hàng, công trường và kho vận. Nếu vắng bóng họ, chuỗi cung ứng Mỹ có nguy cơ chậm lại, đứt gãy hoặc tốn kém hơn nhiều lần.
Nông Nghiệp: Khi Người Nhập Cư Là Người Gieo Trồng Và Gặt Hái
Khoảng 41% lao động làm thuê tại các trang trại trồng trọt ở Mỹ năm 2020 là người không có giấy tờ hợp pháp. Trong ngành thực phẩm, họ chính là lực lượng gắn liền với những công việc “bẩn, khó, nguy hiểm” mà lao động bản địa ít còn mặn mà.
Từ đồng ruộng ở California đến các nông trại bò sữa tại Idaho – nơi gần 90% công nhân là người sinh ra ở nước ngoài, lao động nhập cư (chủ yếu là không hợp pháp) chính là nguồn nhân lực “âm thầm” đưa thực phẩm lên bàn ăn cho người Mỹ.
Công Nghiệp Chế Biến: Sau Thu Hoạch Là Bếp Lửa Người Nhập Cư
Người nhập cư chiếm khoảng 15% lực lượng lao động trong ngành sản xuất thực phẩm, dù chỉ chiếm 5% lực lượng lao động toàn quốc. Họ làm việc trong các nhà máy đóng gói thịt, chế biến hải sản, nơi điều kiện lao động nặng nhọc, môi trường độc hại và lương thấp.
Trong ngành nhà hàng, khoảng 1 triệu lao động không giấy tờ (trên tổng 8,3 triệu người) đang đảm đương các công việc như rửa bát, bếp phụ, phục vụ hậu cần. Theo nhiều chủ nhà hàng, nếu không có họ, nhiều bếp ăn sẽ “đứng hình” vì thiếu người vận hành tuyến sau.
Xây Dựng: Những Người “Dựng Nền” Cho Giấc Mơ Mỹ
Ngành xây dựng Mỹ từ lâu dựa vào lao động nhập cư để lấp đầy các vị trí phổ thông. Năm 2023, hơn 11–12% công nhân xây dựng là người nhập cư không hợp pháp, tương đương gần 1,8 triệu người.
Tại các bang nóng như Texas, 23% lực lượng xây dựng là người nhập cư lậu. Họ làm những việc nền móng như đào hố, trộn xi măng, dọn công trường – nếu thiếu họ, thợ có tay nghề cũng không thể tiếp tục công việc.
Hình ảnh thường thấy: lao động nhập cư tụ tập trước bãi xe Home Depot, chờ nhận việc theo ngày từ các nhà thầu nhỏ – chính sự linh hoạt này giúp ngành xây dựng kiểm soát chi phí và rút ngắn tiến độ dự án, trong bối cảnh nước Mỹ đang thiếu hụt nhà ở trầm trọng.
Logistics Và Vận Tải: Những Người Chuyển Bánh Xe Chuỗi Cung Ứng
Trong lĩnh vực logistics – đặc biệt ở California, gần 50% lao động ngành vận tải và dịch vụ kho vận là người sinh ra ở nước ngoài. Trong đó, lao động không giấy tờ đảm nhận các công việc nặng nhọc: bốc xếp, lái xe nâng, phân loại hàng hóa.
Nhiều tài xế xe tải chở nông sản hoặc thực phẩm đông lạnh cũng là người nhập cư, trực tiếp giúp đảm bảo thời gian vận chuyển – yếu tố sống còn trong chuỗi cung ứng tươi sống. Nhờ họ, chi phí kho vận được giữ ở mức cạnh tranh trong bối cảnh nhu cầu thương mại điện tử và giao hàng nhanh tăng vọt.
Một Hệ Thống Phụ Thuộc Nhưng Không Chính Danh
Dù chính quyền liên bang ngày càng siết kiểm soát biên giới, thị trường lao động Mỹ vẫn “ngầm” thừa nhận và khai thác nguồn lao động giá rẻ này. Tình thế “nửa vời” khiến người nhập cư không giấy tờ vừa bị kỳ thị, vừa không thể thiếu.
Theo các nhà kinh tế, nếu Mỹ trục xuất nhóm lao động không hợp pháp, chuỗi cung ứng sẽ thiếu hụt nhân công, chi phí đầu vào tăng vọt, kéo theo lạm phát và trì trệ trong các ngành thiết yếu.
Kết Luận: “Mắt Xích Yếu” Hay “Chân Trụ Ẩn Danh”?
Lao động nhập cư trái phép là nghịch lý của nền kinh tế Mỹ hiện đại: không được công nhận hợp pháp nhưng lại là trụ cột ngầm của nhiều ngành công nghiệp.
Trong một xã hội phụ thuộc vào tốc độ giao hàng, sự tiện nghi và thực phẩm sẵn có, họ là lực lượng âm thầm giữ cho mọi thứ tiếp diễn – từ việc xây nhà, nấu ăn, thu hoạch, cho tới vận chuyển hàng hóa.
Họ không có giấy tờ, nhưng không thể thiếu.
