Mỹ và Ukraine tuyên bố khuôn khổ hòa bình đã được “sửa đổi và tinh chỉnh” nhưng vẫn còn nhiều câu hỏi còn bỏ ngỏ

Mỹ và Ukraine cho biết họ đã soạn một bản “khuôn khổ hòa bình đã được sửa đổi và tinh chỉnh” nhằm kết thúc cuộc chiến tranh với Nga, kế hoạch hòa bình này dường như đã được sửa đổi so với kế hoạch trước đó của ông Trump được phía Kyiv và các đồng minh cho là quá có lợi cho Nga.

Trong một thông báo chung sau cuộc gặp mặt tại Geneva giữa Mỹ và Ukraine, hai bên đã phát biểu rằng cuộc thảo luận có “hiệu quả cao” và họ sẽ tiếp tục thảo luận trong các ngày sắp tới. Hai bên không cung cấp chi tiết về loạt vấn đề cần được giải quyết, bao gồm đảm bảo an ninh cho Kyiv dưới sự đe dọa vũ lực từ Nga.

Trong một tuyên bố riêng, Nhà Trắng cho biết phiên bản mới của kế hoạch hòa bình bao gồm tăng cường các đảm bảo an ninh và phái đoàn Ukraine đã nói rằng nó "phản ánh lợi ích quốc gia của họ". Các quan chức Ukraine không đưa ra tuyên bố riêng và không phản hồi ngay lập tức với yêu cầu bình luận.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, người dẫn đầu các cuộc đàm phán, phát biểu với các phóng viên tại Geneva rằng vẫn còn nhiều việc phải làm về các vấn đề bao gồm vai trò của NATO, nhưng nhóm của ông đã thu hẹp các vấn đề chưa được giải quyết trong kế hoạch hòa bình gồm 28 điểm cho Ukraine do Tổng thống Donald Trump đề xuất.

Trước đó, tổng thống Donald Trump cho biết Ukraine không biết ơn những nỗ lực của Mỹ trong cuộc chiến, khiến các quan chức Ukraine phải nhấn mạnh lòng biết ơn đối với tổng thống Mỹ vì sự hỗ trợ của ông.

Các quan chức châu Âu đã tham gia cùng phái đoàn Mỹ và Ukraine để đàm phán sau khi soạn thảo một phiên bản sửa đổi kế hoạch của phía Mỹ, trong đó bác bỏ đề xuất giới hạn lực lượng vũ trang của Kyiv và các nhượng bộ về lãnh thổ.

Kế hoạch của châu Âu đề xuất rằng Ukraine sẽ được cấp một quân đội lớn hơn so với kế hoạch của Mỹ và các cuộc đàm phán về trao đổi đất đai nên bắt đầu từ tiền tuyến thay vì quan điểm đã được xác định trước về những khu vực nào sẽ được coi là của Nga.

Ông Trump cho biết Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy có thời hạn đến thứ năm để phê duyệt kế hoạch, trong đó kêu gọi Ukraine nhượng lại lãnh thổ, chấp nhận giới hạn về quân sự và từ bỏ tham vọng gia nhập NATO.

Đối với nhiều người Ukraine, bao gồm cả những người lính đang chiến đấu ở tiền tuyến, những điều khoản như vậy chẳng khác nào sự đầu hàng sau gần bốn năm chiến đấu trong cuộc xung đột đẫm máu nhất châu Âu kể từ thế chiến thứ hai. Ông Trump đã nói rằng đề xuất của ông không phải là lời đề nghị cuối cùng.

Ông Rubio cho biết Mỹ vẫn cần thời gian để giải quyết các vấn đề còn tồn đọng. Ông hy vọng một thỏa thuận có thể đạt được vào thứ năm, nhưng cũng cho rằng có thể mất nhiều thời gian hơn.

Các quan chức Mỹ và Ukraine đang thảo luận về khả năng ông Zelenskiy sẽ tới Mỹ, có thể sớm nhất là trong tuần này, để thảo luận về kế hoạch hòa bình của Mỹ với tổng thống Donald Trump theo hai nguồn tin thân cận cho biết vào chủ nhật tuần trước.

Ý tưởng chính là họ sẽ thảo luận những vấn đề nhạy cảm nhất trong kế hoạch hòa bình, chẳng hạn như vấn đề lãnh thổ, một trong những nguồn tin cho biết. Nguồn tin này cho biết thêm hiện vẫn chưa có ngày cụ thể.

Các cuộc đàm phán chính giữa các quan chức Mỹ và Ukraine diễn ra trong bầu không khí nặng nề tại phái bộ Mỹ, ngay sau khi ông Trump phàn nàn trong bài đăng trên Truth Social rằng giới lãnh đạo Ukraine "không hề biết ơn" Mỹ vì những nỗ lực của họ và châu Âu vẫn tiếp tục mua dầu của Nga.

Ông Rubio đã tạm dừng cuộc họp để phát biểu với các phóng viên, nói rằng đây có lẽ là cuộc đàm phán tốt nhất giữa Mỹ và Ukraine kể từ khi ông Trump trở lại nắm quyền.

"Rõ ràng là cuối cùng điều này sẽ phải được các tổng thống của chúng tôi ký kết, mặc dù tôi cảm thấy rất thoải mái khi điều đó xảy ra khi xét đến những tiến bộ mà chúng tôi đã đạt được", ông Rubio nói.

Ông Andriy Yermak, trưởng đoàn Ukraine, đã hết lời cảm ơn tổng thống Donald Trump vì cam kết của ông đối với Kyiv trong khoảng thời gian ngắn ngủi. Vài phút sau, tổng thống Ukraine Zelenskiy cũng cảm ơn ông Trump.

Ông Yermak không xuất hiện trở lại cùng ông Rubio khi cuộc đàm phán kết thúc.

Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao cho biết ông Rubio đã rời Geneva để trở về Washington.

Kể từ khi kế hoạch của Mỹ được công bố, đã có sự nhầm lẫn về việc ai là người tham gia soạn thảo kế hoạch này. Các đồng minh châu Âu cho biết họ chưa được tham khảo ý kiến.

Trước khi tới Geneva, ông Rubio khẳng định trên mạng xã hội X rằng phía Washington là tác giả của kế hoạch này sau khi nhận được ý kiến trái chiều từ phía một số Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ.

Thượng nghị sĩ Angus King cho biết ông Rubio đã nói với các thượng nghị sĩ rằng kế hoạch này không phải là quan điểm của chính quyền, mà "về cơ bản là danh sách mong muốn của người Nga".

Các cuộc đàm phán diễn ra vào thời điểm nguy hiểm đối với Kyiv.

Nga đã dần giành được thắng lợi ở một số khu vực trên mặt trận, mặc dù các quan chức phương Tây và Ukraine cho biết họ đã phải trả giá rất đắt về mặt thương vong.

Trung tâm vận tải Pokrovsk đã bị lực lượng Nga chiếm giữ một phần và các chỉ huy Ukraine cho biết họ không có đủ quân để ngăn chặn các cuộc xâm nhập nhỏ và dai dẳng.

Các cơ sở điện và khí đốt của Ukraine đã bị tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa, khiến hàng triệu người không có nước, hệ thống sưởi và điện trong nhiều giờ mỗi ngày.

Bản thân ông Zelenskiy đã chịu áp lực trong nước sau khi một vụ bê bối tham nhũng lớn nổ ra, khiến một số bộ trưởng và người thân cận của ông bị vướng vào vòng lao lý.

Ông cảnh báo rằng Ukraine có nguy cơ mất đi phẩm giá và tự do hoặc mất đi sự ủng hộ của Washington vì kế hoạch hòa bình của Mỹ.

Kyiv đã lấy lại tinh thần trong những tuần gần đây sau khi Mỹ thắt chặt lệnh trừng phạt đối với ngành dầu mỏ của Nga, nguồn tài trợ chính cho cuộc chiến, trong khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa tầm xa của chính Mỹ đã gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành công nghiệp này.

Nhưng dự thảo kế hoạch hòa bình dường như trao lại lợi thế ngoại giao cho Moscow. Hiện Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào tình báo và vũ khí của Mỹ để duy trì cuộc chiến chống lại Nga.