Ông Trump có thể tăng thuế quan tối thiểu từ 10% lên 15-20%

Những gì đang xảy ra?

Trong cuộc gọi ngày 10/07 với NBC News, ông Trump tuyên bố:

“Chúng tôi sẽ yêu cầu tất cả quốc gia còn lại phải trả – dù là 20% hay 15% – và chúng tôi sẽ quyết định ngay.”

Thông điệp được đưa ra chỉ vài giờ sau khi ông gửi thư thuế quan đến Canada, áp mức 35% với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ quốc gia láng giềng. Trước đó, ông đã công bố:

• Thuế 50% với hàng nhập khẩu từ Brazil.

• Thuế 50% với kim loại đồng – chất liệu quan trọng trong công nghệ và quốc phòng.

• Các thư báo thuế được gửi đến 23 quốc gia trong vòng một tuần.

Số liệu thị trường phản ánh gì?

• Chỉ số S&P 500 đóng cửa ở mức cao kỷ lục trong ngày 10/07, giúp ông Trump khẳng định "thị trường đã đón nhận thuế rất tích cực".

• Tuy nhiên, sau thông báo thuế quan hồi 2/4, S&P 500 đã rơi tự do 20% chỉ trong vài phiên – một trong các cú sụt nhanh nhất lịch sử.

Lạm phát? Ông Trump tuyên bố “không quan tâm đến giá của Hasbro” sau khi CEO hãng đồ chơi này cảnh báo giá thành sẽ tăng vì thuế. Tuy nhiên, theo số liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ, lạm phát vẫn trên ngưỡng 2.3%, cao hơn mục tiêu 2% của Fed.

Tác động kinh tế của kế hoạch tăng thuế tối thiểu lên 15–20%

1. Với doanh nghiệp Mỹ:

• Tăng chi phí đầu vào: Tỷ lệ thuế quan mới có thể ảnh hưởng đến mọi mặt hàng – từ nguyên vật liệu đến thành phẩm – đẩy chi phí sản xuất lên cao, đặc biệt với các công ty công nghệ và bán lẻ phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

• Nguy cơ bị trả đũa: Như EU đã chuẩn bị danh sách hàng hóa trị giá 100 tỷ USD để đáp trả, chủ yếu nhắm vào các bang ủng hộ Đảng Cộng hòa như Kentucky (rượu bourbon) hay Louisiana (đậu nành).

2. Với người tiêu dùng Mỹ:

• Tăng giá hàng tiêu dùng: Từ đồ chơi, thực phẩm, đến thiết bị điện tử – người Mỹ có thể phải trả giá cao hơn trong mùa mua sắm cuối năm.

• Tâm lý tiêu dùng suy yếu: Khi giá tăng mà thu nhập không đổi, sức mua sẽ giảm – kéo theo suy thoái tiêu dùng.

3. Với thị trường tài chính:

• Rủi ro biến động mạnh trở lại: Dù thị trường lên đỉnh, tâm lý nhà đầu tư vẫn mong manh. Bất kỳ động thái trả đũa nào từ EU, Canada, Mexico hay Trung Quốc cũng có thể kích hoạt làn sóng bán tháo cổ phiếu.

• Tín hiệu tiêu cực cho lợi suất trái phiếu: Căng thẳng thương mại kéo dài có thể buộc Fed giữ lãi suất cao, hạn chế khả năng nới lỏng tiền tệ.

Chiến lược của ông Trump: Thỏa thuận hay đòn bẩy chính trị?

Trong khi chính quyền tuyên bố theo đuổi “90 thỏa thuận trong 90 ngày”, thực tế mới chỉ đạt 3 khung thỏa thuận sơ bộ – chưa có hiệp định nào hoàn chỉnh. Các đối tác lớn như EU, Nhật, Brazil đều đang trì hoãn ký kết để “xem tình hình thế nào sau tháng 11”.

Thông điệp ngầm: Các mức thuế cao được dùng như “đòn bẩy đàm phán” thay vì biện pháp kinh tế dài hạn – nhưng cũng có thể trở thành con dao hai lưỡi.

Tác động đến vàng và tài sản phòng thủ

• Tích cực ngắn hạn với vàng: Căng thẳng thương mại làm tăng nhu cầu trú ẩn. Nếu EU và Trung Quốc trả đũa, vàng có thể sớm vượt mốc 3.350 USD/oz.

• Về dài hạn: Nếu thuế khiến lạm phát Mỹ tăng trở lại, Fed buộc phải giữ lãi suất cao hơn – gây áp lực tiêu cực đến vàng.

Tại Việt Nam, vàng SJC hiện neo ở mức 120,8 triệu đồng/lượng – nhưng có thể tiếp tục tăng nếu giá vàng quốc tế vượt đỉnh hoặc USD tăng mạnh, kéo tỷ giá lên.

Kết luận và khuyến nghị

Việc nâng mức thuế tối thiểu lên 15–20% cho thấy ông Trump đang biến thuế quan thành công cụ chủ lực trong chiến lược đối ngoại và tranh cử.

Doanh nghiệp Việt Nam cần:

• Rà soát lại các thị trường xuất khẩu sang Mỹ, đặc biệt là các ngành dễ bị ảnh hưởng như điện tử, dệt may, gỗ.

• Theo sát khả năng Mỹ mở rộng danh sách thuế quan với các nước thứ ba – có thể khiến Việt Nam rơi vào “vùng đệm” vô tình bị ảnh hưởng.

Nhà đầu tư cá nhân nên:

• Ưu tiên các tài sản trú ẩn như vàng, USD, trái phiếu dài hạn.

• Hạn chế mua vào cổ phiếu trong các ngành xuất khẩu phụ thuộc chuỗi cung ứng toàn cầu cho đến khi rõ lộ trình thương mại của Mỹ.