Ông Kevin Hassett là ứng viên hàng đầu cho ghế Chủ tịch Fed nhưng gây tranh cãi vì vai trò mờ nhạt tại Hội đồng kinh tế quốc gia NEC. Phía ủng hộ đánh giá cao học thuật của ông Hasset trong khi phe hoài nghi nghi ngờ năng lực lãnh đạo Fed của ông.
Ứng viên hàng đầu nhưng chưa tạo được sự đồng thuận
Ông Kevin Hassett, hiện là cố vấn kinh tế Nhà Trắng và Giám đốc Hội đồng kinh tế quốc gia (NEC), đang được xem là ứng viên sáng giá cho vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh nhiệm kỳ của ông Jerome Powell sẽ kết thúc vào tháng 5 năm sau.
Tuy nhiên, song song với vị thế “ứng viên hàng đầu”, ông Hassett cũng đang đối mặt với không ít hoài nghi ngay trong nội bộ chính quyền.
Một số quan chức và cố vấn cho rằng ông Hassett chưa thể hiện được vai trò lãnh đạo chính sách đủ mạnh khi điều hành NEC. Theo các nguồn tin am hiểu về nội bộ chính phủ thì ngoài việc thường xuyên xuất hiện trên truyền thông để bảo vệ chương trình nghị sự kinh tế của Tổng thống Trump, ông Hassett bị đánh giá là ít tham gia trực tiếp vào việc thúc đẩy và định hình các chính sách lớn.
Chính điều này làm dấy lên lo ngại rằng ông có thể không phù hợp để tiếp quản Fed – một định chế đòi hỏi không chỉ kiến thức kinh tế sâu mà còn năng lực lãnh đạo và điều phối chính sách ở tầm hệ thống.
Vai trò bị đánh giá mờ nhạt trong các quyết sách lớn và áp lực từ bối cảnh kinh tế
Những người chỉ trích cho rằng đóng góp của ông Hassett trong các lĩnh vực then chốt như thương mại, nới lỏng quy định hay cải cách cấu trúc nền kinh tế là khá hạn chế.
Một nguồn tin thẳng thắn đặt câu hỏi: “Nhìn vào danh sách công việc, rốt cuộc NEC đã làm được gì?”. Theo lập luận này, ông Hassett chỉ là một nhân tố thứ yếu trong các quyết định lớn liên quan đến thương mại và điều tiết.
Điển hình là sự kiện ngày 02/04, khi chính quyền Tổng thống Trump công bố chế độ thương mại mới với việc áp đặt các mức thuế quan lớn lên hàng chục quốc gia, khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh.
Khi được hỏi về vai trò của ông Hassett trong sự kiện này, một nguồn tin mô tả ngắn gọn: “Người quan sát”.
Ngay cả trong các sáng kiến như gỡ bỏ quy định ở các lĩnh vực từ tài chính đến môi trường, cả người ủng hộ lẫn chỉ trích đều cho rằng ông Hassett chủ yếu đóng vai trò tư vấn về tác động kinh tế của chính sách, thay vì điều phối và chịu trách nhiệm về kết quả cuối cùng – vốn là chức năng cốt lõi của Giám đốc NEC.
Trong khi đó, Tổng thống Donald Trump đã nhiều tháng cân nhắc việc lựa chọn người kế nhiệm ông Jerome Powell, đồng thời liên tục công kích Chủ tịch Fed đương nhiệm vì không hạ lãi suất đủ nhanh. Điều này làm gia tăng lo ngại rằng Nhà Trắng có thể tìm cách gây ảnh hưởng chính trị mạnh hơn lên một ngân hàng trung ương vốn được thiết kế để hoạt động độc lập.
Bối cảnh kinh tế càng khiến vấn đề trở nên nhạy cảm: tăng trưởng Mỹ vẫn duy trì tương đối tích cực, nhưng lạm phát cao hơn mục tiêu của Fed và thị trường lao động bắt đầu suy yếu rõ rệt. Bộ Lao động Mỹ mới đây công bố tỷ lệ thất nghiệp tháng 11 tăng lên 4,6%, mức cao nhất trong bốn năm.
Sau báo cáo này, ông Hassett trả lời CNBC rằng chính quyền Trump đang thúc đẩy tạo việc làm khu vực tư nhân, đồng thời nhấn mạnh Fed “vẫn còn nhiều dư địa để hạ lãi suất”.
Lập luận ủng hộ, lựa chọn thay thế và câu hỏi về năng lực lãnh đạo Fed
Dù vấp phải nhiều chỉ trích, ông Hassett vẫn nhận được sự ủng hộ đáng kể từ các đồng minh trong chính quyền và giới kinh doanh. Những người này đánh giá cao nền tảng học thuật của ông, đặc biệt là kinh nghiệm nghiên cứu và chuyên môn về thuế doanh nghiệp.
Họ cho rằng ông Hassett đã đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng lập luận kinh tế cho các chính sách lớn, từ cải cách thuế đến thương mại và thuế quan, dù không phải lúc nào cũng là gương mặt nổi bật trước công chúng.
Một số ý kiến nhấn mạnh ông là người “chín chắn, thiên về nội dung”, không chạy theo công trạng cá nhân và thường xuyên được Tổng thống Trump cũng như các thành viên nội các tham vấn về các vấn đề kinh tế.
Tuy nhiên, với các nhà phê bình, vấn đề then chốt không nằm ở năng lực nghiên cứu hay khả năng truyền thông, mà ở phong cách và năng lực lãnh đạo. Họ cho rằng Fed cần một Chủ tịch đủ mạnh để dẫn dắt một bộ máy lớn, quản lý đội ngũ chuyên gia đông đảo và xây dựng đồng thuận trong Ủy ban Thị trường mở liên bang (FOMC), đặc biệt nếu mục tiêu là thay đổi cách tiếp cận chính sách tiền tệ.
Theo quan điểm này, các ứng viên khác như ông Kevin Warsh – cựu Thống đốc Fed, được xem là phù hợp hơn cho việc cải tổ thể chế, trong khi ông Christopher Waller – thành viên Hội đồng Thống đốc Fed có thể dễ thuyết phục các nhà hoạch định chính sách khác ủng hộ việc hạ lãi suất.
Bản thân ông Hassett từng khẳng định kinh nghiệm làm kinh tế gia tại Fed giúp ông “có thể bắt tay vào công việc ngay”, đồng thời chỉ ra những điểm yếu trong công tác dự báo kinh tế của ngân hàng trung ương là lĩnh vực cần cải cách.
Dù vậy, câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ: liệu ông Kevin Hassett có đủ bản lĩnh và năng lực lãnh đạo để điều hành Fed trong giai đoạn đầy biến động, hay ông chỉ phù hợp hơn với vai trò cố vấn và nhà nghiên cứu đứng sau hậu trường.
