Ngay trước hạn chót thuế quan 09/07, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại tung ra một đòn mạnh tay: đe dọa áp thuế mới với Nhật Bản vì không nhập khẩu gạo Mỹ. Song song đó, Nhà Trắng xác nhận sẽ công bố loạt thỏa thuận thương mại với nhiều quốc gia sau ngày Quốc khánh 4/7 – một bước đi dường như đã được tính toán kỹ trong chiến lược "nắn gân" toàn cầu của Trump.
Đoạn mở đầu gây chú ý
Ngay trước hạn chót thuế quan 09/07, Tổng thống Mỹ Donald Trump lại tung ra một đòn mạnh tay: đe dọa áp thuế mới với Nhật Bản vì không nhập khẩu gạo Mỹ. Song song đó, Nhà Trắng xác nhận sẽ công bố loạt thỏa thuận thương mại với nhiều quốc gia sau ngày Quốc khánh 4/7 – một bước đi dường như đã được tính toán kỹ trong chiến lược "nắn gân" toàn cầu của Trump.
Các dữ liệu chính vừa công bố
-
Đe dọa mới nhất của Trump với Nhật: Do Tokyo "không chịu nhập khẩu gạo Mỹ" trong khi đang thiếu hụt.
-
Thời điểm áp thuế trở lại: 09/07 – sau thời hạn hoãn 90 ngày kể từ tháng 4.
-
Thỏa thuận thương mại đã ký kết: Mới chỉ có với Trung Quốc và Anh.
-
Các đối tác đang đàm phán: Nhật Bản, Canada, Ấn Độ, EU, khoảng 10 nước khác.
-
Tổng thuế nhập khẩu với Nhật hiện tại: 24%, đã tạm giảm còn 10% trong thời gian đàm phán.
-
Thị trường phản ứng: Yen Nhật giảm nhẹ, đồng USD đi ngang, giá vàng tăng nhờ rủi ro địa chính trị.
Phân tích tác động chính sách
Trump tiếp tục sử dụng chiến thuật "đe dọa trước – thương lượng sau", một công thức đã quen thuộc suốt từ nhiệm kỳ trước. Lời đe dọa áp thuế với Nhật – nền kinh tế lớn thứ ba thế giới – được đưa ra ngay trước khi hàng loạt thỏa thuận được công bố, rõ ràng là đòn bẩy để buộc các nước nhượng bộ vào phút chót.
Trong quá khứ, cách tiếp cận này từng phát huy hiệu quả: Canada đã rút lại thuế dịch vụ kỹ thuật số ngay sau khi bị Mỹ đe dọa hủy đàm phán, cho thấy hiệu ứng tâm lý mà Trump đang khai thác triệt để.
Phản ứng của Fed và các yếu tố tài khóa liên quan
Tuy chưa có tuyên bố chính thức từ Fed, nhưng chính quyền Trump đang dồn mọi nguồn lực chính sách vào việc thông qua "siêu dự luật" thuế – chi tiêu trước kỳ nghỉ 4/7. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những gói hỗ trợ tài khóa mạnh nhất kể từ đại dịch COVID-19, và có thể tạo áp lực lên Fed phải phản ứng bằng nới lỏng tiền tệ, đặc biệt nếu lạm phát không tăng mạnh do ảnh hưởng của thuế quan bị suy yếu.
Tác động đến các trụ cột kinh tế Mỹ
-
Việc làm: Áp lực thuế mới với các nước cung cấp linh kiện/ô tô có thể ảnh hưởng tới ngành sản xuất và việc làm Mỹ. Tuy nhiên, Trump vẫn khẳng định muốn bảo vệ nông dân và ngành công nghiệp Mỹ thông qua các ngoại lệ thuế.
-
Tiêu dùng: Nếu không có cơ chế miễn trừ cho các mặt hàng như cà phê, ca cao (Mỹ không tự sản xuất được), giá hàng hóa thiết yếu có thể tăng mạnh – gây áp lực ngược lại lên người tiêu dùng Mỹ.
-
Lạm phát: Tác động lạm phát từ thuế quan lần này được đánh giá là thấp hơn kỳ vọng, giúp Goldman Sachs điều chỉnh kỳ vọng Fed hạ lãi suất sớm hơn – từ tháng 12 sang tháng 9.
Chiến lược phản ứng của Fed
Fed hiện chưa bình luận gì về chiến dịch thương mại của Trump, nhưng nếu:
-
Thỏa thuận thương mại thành công diện rộng, thị trường sẽ kỳ vọng rủi ro giảm → Fed không cần hành động mạnh.
-
Nếu căng thẳng bùng nổ sau 9/7, thị trường sẽ bán tháo tài sản rủi ro, Fed có thể phải dùng lại chiến lược "đệm an toàn" bằng cắt lãi suất sớm và mạnh hơn.
Kết luận và lời khuyên đầu tư
Thị trường vàng, ngoại hối và chứng khoán đều sẽ biến động mạnh từ ngày 4/7 đến 9/7, khi các thỏa thuận thương mại được công bố và hạn chót thuế quan đến gần.
-
Nhà đầu tư nên theo dõi sát các tuyên bố từ Nhà Trắng, đặc biệt là với Nhật, EU và Ấn Độ.
-
Nếu loạt thỏa thuận thành công, USD có thể phục hồi mạnh, gây áp lực lên vàng.
-
Nếu Trump giữ lập trường cứng rắn, tài sản an toàn (vàng, CHF, JPY) sẽ được hưởng lợi.
-
Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam cần lưu ý rủi ro chính sách bất ngờ, đặc biệt với các đơn hàng có nguồn gốc từ Nhật, EU, Mỹ.
