Trung Quốc sắp hành động để chấm dứt cuộc chiến giá cả và giảm phát?

Số liệu cho thấy gì?

• Chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 6/2025 giảm 3,6% – tháng thứ 33 liên tiếp ghi nhận giảm phát tại nhà máy.

• Giá thép và thủy tinh đều chạm đáy nhiều năm. Giá thép cốt bê tông – mặt hàng quan trọng cho xây dựng – thấp nhất từ 2017.

• Biên lợi nhuận ngành xe hơi Trung Quốc chạm đáy lịch sử vì cạnh tranh.

• Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) lần đầu tiên cảnh báo chính thức về “giá cả thấp liên tục” là một thách thức vĩ mô trọng yếu.

Chính sách nào đang được Bắc Kinh chuẩn bị?

Bắc Kinh hé lộ một cuộc cải cách toàn diện để chấm dứt tình trạng dư thừa công suất:

• Không còn dựa vào các hiệp hội ngành vốn hoạt động kém hiệu quả, chính phủ sẽ theo đuổi chiến lược "từ trên xuống".

• Bộ Công nghiệp tổ chức cuộc họp khẩn với doanh nghiệp năng lượng mặt trời.

• Các công ty trong ngành thép, thủy tinh, xây dựng ký cam kết “chống cuộc đua xuống đáy”.

• Một nền tảng khiếu nại nhà cung cấp cũng được kích hoạt để hạn chế tình trạng ép giá và thanh toán chậm.

Các kịch bản chính sách đang được cân nhắc:

• Cắt giảm công suất trong các ngành do DNNN thống trị như thép, xi măng.

• Áp dụng tiêu chuẩn môi trường, lao động, chất lượng chặt chẽ hơn với khu vực tư nhân.

• Giảm hoặc xóa bỏ trợ cấp và hoàn thuế xuất khẩu ở một số ngành “nóng” như nhôm, pin, đồng.

• 

Phản ứng từ PBOC và các tổ chức kinh tế

PBOC đã đưa ra một báo cáo tháng 5/2025 nhấn mạnh: kích thích tiền tệ sẽ không hiệu quả nếu không xử lý tận gốc dư cung và mô hình tăng trưởng quá lệch về đầu tư.

HSBC và JPMorgan đều đánh giá Trung Quốc đang nghiêm túc “bẻ lái” chính sách, không chỉ bên cung mà sẽ đồng thời hành động bên cầu:

• Tăng đầu tư cho mạng lưới an sinh xã hội.

• Ổn định thị trường lao động và bất động sản.

• Cải cách tiêu chí đánh giá địa phương, chuyển từ tăng trưởng sản lượng sang tăng thu nhập và tiêu dùng.

Tác động đến các trụ cột kinh tế của Trung Quốc

• Sản xuất: Việc cắt giảm công suất sẽ ảnh hưởng mạnh đến ngành thép, xi măng, pin, điện mặt trời – các ngành chiếm tỷ trọng lớn trong sản lượng công nghiệp.

• Xuất khẩu: Nếu thực thi triệt để, nguồn cung toàn cầu có thể bị siết lại, giúp giá cả hồi phục – đặc biệt trong lĩnh vực pin và xe điện.

• Việc làm: Rủi ro thất nghiệp tăng tại các địa phương phụ thuộc vào các ngành dư cung – là thách thức lớn khiến Bắc Kinh do dự.

Chiến lược phản ứng của Trung Quốc

Theo giới quan sát, Trung Quốc nhiều khả năng áp dụng mô hình từng thành công giai đoạn 2015–2017: “cắt giảm nguồn cung + hỗ trợ cầu”, đi cùng với kiểm soát sản lượng bằng tay sắt thay vì chờ tự điều tiết ngành.

Song lần này, bối cảnh khó hơn:

• Xuất khẩu giảm.

• Căng thẳng thuế quan với Mỹ gia tăng.

• Nhiều ngành “nóng” lại do khu vực tư nhân dẫn dắt – khó kiểm soát hơn.

• 

Tác động đến vàng và thị trường tài chính toàn cầu

• Việc Trung Quốc siết nguồn cung có thể đẩy giá hàng hóa toàn cầu lên – gây áp lực tăng lạm phát.

• Tuy nhiên, nếu giảm phát nội địa không kiểm soát được, vàng có thể vẫn được xem là nơi trú ẩn an toàn.

• Tại Việt Nam, giá vàng trong nước có thể chịu ảnh hưởng gián tiếp nếu giá kim loại công nghiệp biến động mạnh, kéo theo tâm lý đầu cơ rủi ro hoặc thay đổi trong khẩu vị tài sản trú ẩn.

Kết luận và lời khuyên cho doanh nghiệp – nhà đầu tư

Bắc Kinh đã gửi đi thông điệp quyết liệt hơn bao giờ hết về quyết tâm chấm dứt giảm phát và siết lại cuộc chiến giá. Nếu chính sách được triển khai đầy đủ, điều này sẽ giúp phục hồi niềm tin thị trường và làm dịu căng thẳng thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn:

• Nhà đầu tư nên thận trọng với các cổ phiếu ngành xuất khẩu Trung Quốc.

• Doanh nghiệp Việt cần rà soát lại các chuỗi cung ứng liên quan đến vật liệu xây dựng, thiết bị điện – các lĩnh vực đang dư cung và sắp bị siết mạnh.

Vàng và tài sản phòng thủ vẫn là lựa chọn cần được cân nhắc trong giai đoạn Bắc Kinh điều chỉnh chiến lược phát triển – một quá trình sẽ không diễn ra trong “một đêm”.