Trong khi phần lớn thế giới đang đối mặt với nguy cơ suy thoái do thuế quan, lạm phát và xung đột địa chính trị, thì nước Mỹ – tâm điểm của các đòn áp thuế và chính sách gây tranh cãi – lại trụ vững. S&P 500 lập đỉnh kỷ lục, thị trường lao động vẫn duy trì tích cực, và Fed thậm chí còn thảo luận khả năng giảm lãi suất.
Mở đầu gây chú ý
Trong khi phần lớn thế giới đang đối mặt với nguy cơ suy thoái do thuế quan, lạm phát và xung đột địa chính trị, thì nước Mỹ – tâm điểm của các đòn áp thuế và chính sách gây tranh cãi – lại trụ vững. S&P 500 lập đỉnh kỷ lục, thị trường lao động vẫn duy trì tích cực, và Fed thậm chí còn thảo luận khả năng giảm lãi suất.
Câu hỏi đặt ra: Điều gì đang "chống đỡ" nền kinh tế lớn nhất thế giới? Và liệu khả năng kháng chịu này có bền vững?
2. Các số liệu chính nổi bật
-
Chứng khoán Mỹ: S&P 500 tăng lên đỉnh lịch sử ngày 27/6.
-
Tiêu dùng:
-
Q1/2025: tăng trưởng chi tiêu giảm từ 1,8% xuống chỉ 0,5% (đã điều chỉnh).
-
Tháng 5/2025: chi tiêu thực tế giảm 0,3% so với tháng trước.
-
-
Niềm tin người tiêu dùng:
-
Tăng 16% trong tháng 6 so với tháng 5 (theo ĐH Michigan), nhưng vẫn thấp hơn 18% so với tháng 12/2024.
-
-
Thuế quan hiện hành:
-
Trung bình: 18,8% – cao nhất kể từ thập niên 1930.
-
So với 2,4% của năm 2024.
-
-
Tăng trưởng GDP (dự báo): Chỉ 0,8% trong nửa đầu năm 2025, giảm mạnh so với 2,5% năm 2024.
3. Phân tích tác động từ chính sách thuế quan và địa chính trị
Chính sách thuế quan của ông Trump từ đầu 2025 từng đe dọa gây ra cuộc chiến thương mại toàn diện, với mức thuế lên đến 145% cho Trung Quốc và 50% cho các đối tác khác. Tuy nhiên:
-
Trump đã xuống thang: Các mức thuế thực tế thấp hơn nhiều so với đe dọa.
-
Hiệu ứng truyền thông: Việc đe dọa mạnh nhưng thực hiện mềm tạo ra "tâm lý phòng thủ", nhưng chưa phá vỡ nền tảng kinh tế.
-
Bất ổn Trung Đông: Giá dầu từng vọt lên trong đỉnh điểm Israel–Iran, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt sau lệnh ngừng bắn, giảm áp lực lạm phát.
Tuy nhiên, nguy cơ vẫn đang rình rập. Hạn chót thuế quan ngày 9/7 sẽ là phép thử thực sự nếu các thỏa thuận không đạt được. Trump đã tuyên bố dừng đàm phán với Canada, và có thể áp lại thuế trong tuần này.
4. Diễn biến các trụ cột kinh tế
Việc làm
-
Tuy chưa sụp đổ, nhưng đà tăng việc làm đang chậm lại.
-
Doanh nghiệp vẫn tuyển dụng, nhưng dè dặt hơn do chi phí đầu vào biến động và lo ngại bất ổn thuế quan.
Tiêu dùng
-
Chi tiêu giảm rõ rệt, đặc biệt ở nhóm dịch vụ không thiết yếu như du lịch, khách sạn – phản ánh sự mất niềm tin ngầm của người tiêu dùng.
Lạm phát
-
Lạm phát chưa tăng mạnh như lo sợ, nhưng đang bị "neo" ở mức cao và có khả năng bùng phát nếu Trump tái áp thuế cao hơn sau ngày 9/7.
-
Dự báo: lạm phát có thể lên đến 3,2% đầu 2026 nếu thuế quan được kích hoạt toàn phần (theo Morningstar).
5. Chiến lược phản ứng của Fed
-
Chủ tịch Jerome Powell: Không thấy bằng chứng rõ ràng rằng thuế quan đang đẩy lạm phát tăng mạnh.
-
Một số thành viên Fed: Đã bắt đầu thảo luận cắt giảm lãi suất ngay trong tháng 7 hoặc tháng 9.
-
Tác động: Lợi suất trái phiếu giảm, hỗ trợ thị trường chứng khoán – giúp duy trì "ảo tưởng tăng trưởng" bất chấp các nền tảng yếu đi.
